Fiordy w Norwegii

Fiordy to długie, głębokie, otoczo­ne stromymi zboczami gór zatoki morskie wcinające się daleko w głąb lądu. Najwspanialsze przykłady takich formacji można podziwiać w Norwegii.

Największy fiord świata, Sognefjord, znaj­duje się w zachodniej Norwegii, 72 kilo­metry na północ od Bergen, gdzie Morze Północne wcina się w głąb lądu. Fiord rozciąga się na długości 204 km, od miejscowości Solund na wyspie Sula, do Skjolden, które znajduje się na końcu jego najdłuższej odnogi - Lustra Fjord. W niektórych miejscach fiord osiąga 1308 metrów, czyli dwa razy więcej niż w najgłębszych rowach Morza Północnego. Wąskie, bardzo głębokie do­pływy fiordu sięgają swymi źródłami gór Jotun-heim na wschodzie i lodowca Jostedals na północy. Na południu Aurlandsfjord dochodzi niemal do gór Halling. Sognefjord i jego odnogi tworzą jeden z najpiękniejszych w Norwegii kompleksów krajobrazowych i są wielką atrakcją turystyczną. Przy końcu fiordu i jego odnóg, gdzie znajdują się pokłady żyznych osadowych gleb aluwialnych, rozwinęło się rolnictwo. Przemieszczając się wzdłuż fiordu można podziwiać liczne wodospady, zrzucające swe wody na skaliste ściany. Wiele z tych wodospadów wykorzystuje się do produkcji energii elektrycznej.

Drugi co do wielkości norweski fiord, Hardan­gerfjord, jest z kolei najszerszą tego typu zatoką morską na świecie, a odległość pomiędzy jego prze­ciwległymi brzegami dochodzi nawet do 10 kilo­metrów. Hardangerfjord wcina się 113 kilometrów w ląd w kierunku północno-wschodnim, od wyspy Stord na Morzu Północnym do Wyżyny Hardanger. Jego maksymalna głębokość wynosi 891 metrów. Hardangerfjord uważany jest za jeden z najbardziej malowniczych fiordów, otaczają go bowiem szczy­ty sięgające 1500 metrów n.p.m. Z gór spadają piękne wodospady, z których największą sławą cieszą się Vorgins i Skjeggedals. Hardanger posia­da liczne odnogi tworzące oddzielne fiordy, na przykład Kvinnherads, Silde, Granvin, Aurs, Eid oraz Osa. Obszar ten odwiedzany jest każdego roku przez tłumy turystów, którzy mogą korzystać z ho­teli rozmieszczonych we wszystkich ważniejszych portach. Wzdłuż brzegów fiordów usytuowano zakłady przetwórstwa łososia, fabryki przemysłu elektrochemicznego, małe stocznie, gdzie buduje się jachty i łodzie oraz zakłady meblarskie. Na zboczach gór rosną sady, natomiast w Rosendal stoi wspaniała posiadłość wzniesiona w latach 1660-1665 przez barona Ludwiga Rosenkransa.